Phát huy "nhịp cầu" hoàn lương, lan tỏa giá trị nhân văn trong công tác tái hòa nhập cộng đồng
Chiều 18-3, UBND TP Đà Nẵng tổ chức Hội nghị tổng kết 5 năm thực hiện Nghị định số 49/2020/NĐ-CP ngày 17-4-2020 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành Luật Thi hành án hình sự về tái hòa nhập cộng đồng và sơ kết 2 năm thực hiện Quyết định số 22/2023/QĐ-TTg ngày 17-8-2023 của Thủ tướng Chính phủ về tín dụng đối với người chấp hành xong án phạt tù.
Hội nghị được tổ chức trực tiếp tại hội trường Công an TP, kết hợp trực tuyến đến 23 điểm cầu Công an các xã, phường trên địa bàn. Đồng chí Phạm Đức Ấn - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng dự hội nghị. Tham dự còn có các đồng chí Nguyễn Phi Hùng- Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam TP; Đại tá Võ Thị Trinh- Phó Giám đốc, Thủ trưởng Cơ quan thi hành án hình sự Công an TP; cùng đại diện các sở, ban, ngành, địa phương và các đơn vị liên quan.
Báo cáo tại hội nghị khẳng định, trong những năm qua, cấp ủy, chính quyền các cấp trên địa bàn TP Đà Nẵng đã nghiêm túc triển khai, quán triệt và tổ chức thực hiện hiệu quả Nghị định số 49 của Chính phủ và Quyết định số 22 của Thủ tướng Chính phủ. Công tác tái hòa nhập cộng đồng và chính sách tín dụng đối với người chấp hành xong án phạt tù luôn được xác định là nhiệm vụ quan trọng, mang ý nghĩa chính trị - xã hội sâu sắc, thể hiện tính nhân văn của chế độ và truyền thống bao dung của dân tộc.
Việc triển khai đồng bộ, chặt chẽ các giải pháp không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả thi hành án hình sự mà còn tạo điều kiện để người chấp hành xong án phạt tù sớm ổn định cuộc sống, hòa nhập với cộng đồng, hạn chế nguy cơ tái phạm, qua đó giữ vững an ninh trật tự (ANTT) trên địa bàn. Trong giai đoạn từ ngày 15-6-2020 đến ngày 14-1-2026, toàn TP đã tiếp nhận, quản lý 14.240 người chấp hành xong án phạt tù; hiện đang quản lý 5.183 trường hợp. Các cấp, ngành đã ban hành nhiều kế hoạch, văn bản chỉ đạo, triển khai đồng bộ các giải pháp, xác định rõ trách nhiệm trong công tác tái hòa nhập cộng đồng.
Song song đó, công tác hỗ trợ đào tạo nghề, giới thiệu việc làm đạt nhiều kết quả tích cực. Trong 5 năm qua, các đơn vị chức năng đã giới thiệu việc làm cho hơn 1.000 trường hợp, hỗ trợ học nghề cho 166 người, đồng thời vận động nhiều doanh nghiệp tham gia tiếp nhận lao động là người hoàn lương. Các "Ngày hội việc làm" được tổ chức định kỳ đã thu hút đông đảo người chấp hành xong án phạt tù tham gia, mở ra cơ hội tiếp cận thị trường lao động, từng bước ổn định cuộc sống.
Đặc biệt, việc triển khai chính sách tín dụng theo Quyết định số 22/2023/QĐ-TTg bước đầu mang lại hiệu quả thiết thực. Tổng doanh số cho vay đạt gần 20 tỷ đồng với 250 trường hợp được tiếp cận nguồn vốn ưu đãi. Nguồn vốn này đã trở thành "điểm tựa" quan trọng, giúp nhiều người có điều kiện phát triển kinh tế hộ gia đình, tự tạo việc làm, nâng cao thu nhập, từng bước ổn định cuộc sống.
Cùng với đó, các mô hình tái hòa nhập cộng đồng tiếp tục được quan tâm xây dựng và nhân rộng. Đến nay, 86/93 xã, phường trên địa bàn TP đã triển khai các mô hình hiệu quả, góp phần hỗ trợ người chấp hành xong án phạt tù tái hòa nhập bền vững. Nhờ sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, tỷ lệ tái phạm tội được kiểm soát ở mức dưới 2%, một con số thể hiện rõ hiệu quả của các chính sách và giải pháp đã triển khai.
Tại hội nghị, các đại biểu đã tập trung thảo luận, đánh giá toàn diện những kết quả đạt được, đồng thời thẳng thắn chỉ ra những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện. Từ thực tiễn đó, nhiều ý kiến đã chia sẻ kinh nghiệm hay, cách làm sáng tạo từ cơ sở, đồng thời đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác tái hòa nhập cộng đồng trong thời gian tới. Trong đó, nhấn mạnh việc hoàn thiện cơ chế chính sách, đơn giản hóa thủ tục tiếp cận vốn vay; tăng cường kết nối giữa người hoàn lương với doanh nghiệp; đẩy mạnh công tác tư vấn tâm lý, hỗ trợ pháp lý và nâng cao nhận thức xã hội nhằm giảm kỳ thị, tạo điều kiện thuận lợi để họ ổn định cuộc sống.
Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Phạm Đức Ấn khẳng định, Nghị định số 49 và Quyết định số 22 không chỉ là những văn bản quy phạm pháp luật mà còn thể hiện sâu sắc chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước với tinh thần "không để ai bị bỏ lại phía sau". Đối với những người từng lầm lỡ, hành trình hoàn lương luôn đối mặt với nhiều rào cản, từ mặc cảm bản thân đến định kiến xã hội. Do đó, trách nhiệm của các cấp, các ngành là phải xây dựng những "nhịp cầu" vững chắc để họ có thể trở lại cuộc sống bình thường, trở thành người có ích cho xã hội.
Đánh giá những kết quả đạt được trong 5 năm qua, Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng ghi nhận sự nỗ lực của các cấp, ngành trong việc cụ thể hóa hệ thống chính sách, từng bước hình thành mạng lưới hỗ trợ toàn diện, từ tư vấn tâm lý, đào tạo nghề đến giải quyết việc làm. Đặc biệt, nguồn vốn tín dụng ưu đãi theo Quyết định số 22 đã phát huy hiệu quả rõ rệt, giúp nhiều người có điều kiện phát triển kinh tế, ổn định cuộc sống. Nhiều mô hình hay, cách làm hiệu quả được triển khai; ngày càng có nhiều doanh nghiệp sẵn sàng tiếp nhận lao động là người hoàn lương, góp phần giảm kỳ thị, tạo môi trường thuận lợi cho tái hòa nhập cộng đồng.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực, Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng cũng chỉ ra một số tồn tại, hạn chế cần khắc phục. Đó là công tác triển khai ở một số địa phương còn mang tính hình thức; tỷ lệ người tiếp cận nguồn vốn tín dụng còn thấp so với nhu cầu; sự phối hợp giữa các lực lượng chưa thật sự đồng bộ; công tác tuyên truyền chưa sâu rộng, chưa tạo được sự chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức xã hội.
Trước yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới, khi số người chấp hành xong án phạt tù trở về địa phương có xu hướng gia tăng, tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp về an ninh trật tự, Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng yêu cầu các cấp, ngành xác định công tác tái hòa nhập cộng đồng là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, lâu dài. Việc triển khai phải đồng bộ, quyết liệt, có sự tham gia của cả hệ thống chính trị, trong đó lực lượng Công an giữ vai trò nòng cốt, tham mưu và tổ chức thực hiện.
TP Đà Nẵng cũng định hướng một số nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới như: tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của toàn xã hội; hoàn thiện cơ chế hỗ trợ đào tạo nghề, tạo việc làm; bảo đảm nguồn vốn tín dụng ưu đãi được phân bổ kịp thời, đúng đối tượng; phát huy vai trò của chính quyền cơ sở trong quản lý, giúp đỡ người hoàn lương; đẩy mạnh sự phối hợp giữa gia đình, cộng đồng và các cơ quan chức năng. Đồng thời, chú trọng công tác kiểm tra, giám sát, siết chặt kỷ luật, kịp thời chấn chỉnh những tồn tại, xử lý nghiêm các trường hợp thiếu trách nhiệm.
Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Phạm Đức Ấn nhấn mạnh, mục tiêu xuyên suốt là kéo giảm tỷ lệ tái phạm tội, góp phần bảo đảm an ninh trật tự, phục vụ hiệu quả nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng TP Đà Nẵng an toàn, văn minh, đáng sống.
Dịp này, UBND TP đã tặng Bằng khen cho 3 tập thể và 5 cá nhân có thành tích xuất sắc; Giám đốc Công an TP tặng Giấy khen cho 5 tập thể và 9 cá nhân tiêu biểu trong công tác tái hòa nhập cộng đồng và thực hiện chính sách tín dụng đối với người chấp hành xong án phạt tù. Đây là sự ghi nhận kịp thời, góp phần động viên các lực lượng tiếp tục nỗ lực, chung tay lan tỏa những giá trị nhân văn, vì một xã hội an toàn, phát triển bền vững.
XUÂN SƠN





